Bilinçsizce
yapılan dövmelerde kullanılan boyalar, enfeksiyonlardan alerjik
reaksiyonlara hatta kansere kadar pek çok soruna yol açabilir
30 Ekim 2007 Salı
Dr. Hasan İnsel
Dövmeler kabile toplumlarında ve alt kültürlerde yüzyıllardır dinsel
ritüellerin bir parçası olmuş ve yaşamın doğal bir parçası sayıla
gelmiştir. Batı dünyasında ise dövme, önceleri yasaklanmış ve daha
sonra kendini ifade tarzı olarak kabul görmüş ve belirli olayların
kutlanması, ayrı düşülen bir sevgilinin anısı ya da bir partnere
bağlılığın nişanesi olarak yaptırılmıştır.
Doksanlı
yılların başında, Amerika ve Avrupa�da dövme, yükseliş trendine girdi.
Öyle ki 2003 tarihli bir araştırmaya göre 25 - 29 yaş grubundaki
Amerikalıların vücudunda yüzde 36�sında, en az bir dövme var. Paris
Hilton, David Beckham ve Angelina Jolie gibi bir çok popüler ünlü isim
de dövmeleriyle gündeme gelmekte. Dövmenin artık toplumda yaygınlık
kazandığına kuşku yok ama cilt altına zerk edilen tehlikeli kimyasallar
dikkatle bakıldığında, son derece kuşku uyandırıyor.
Kanser yapan maddeler var
Tabii her dövme
ve her dövme sanatçısı aynı değil. Bilinçli, uygun maddelerle ve steril
ortamda çalışan sanatçıların eserleri, yıllarca taşıyana gurur veriyor
ve sağlığa herhangi bir etkisi olmuyor. Bir de madalyonun öbür yüzü
var, yani uygun olmayan şartlarda, uygun olmayan maddelerle yapılan
dövmeler. Dövme konusunu, dermatoloğumuz Dr. Yıldız Dizdaroğlu Özden
ile konuştum, dövme içerikleriyle ilgili ilginç bilgiler verdi. İşte
Dr. Yıldız�ın dövmenin altındaki renkler ve maddelerle ve uygun olmayan
şartlarda yapılan dövmelerle ile ilgili anlattıkları.
Kabilelerdeki
dövmelerin doğal boyalarla yapılmasına karşın, günümüzdeki modern
dövmelerin pek çoğu metal tuzları (oksitler, sülfitler, selenidler),
uygulamanın tutması için taşıyıcı bir çözelti içinde çözünen organik
boyalar veya plastik bileşiklerin bilinmeyen bir karışımından oluşuyor.
Enfeksiyonlara neden olabilir
Avrupa
Birliği�nin dövmeyle ilgili sağlık riskleri raporunda Avrupa�da kalıcı
dövmelerde kullanılan organik boyaların yüzde 40 kadarının deride
kozmetik amaçla kullanım için onay almadığını ve bunların yüzde
20�sinin ''karsinojenik aromatik aminler'' içerdiğine dikkat çekiliyor.
Güvenilmeyen kişilerin kullandığı kimyasalların bazıları, aslında
otomobil boyaları, yazıcı mürekkepleri gibi amaçlar için üretilen
boyalar. Bunlar dövme için derinin öylesine derinine zerk ediliyorlar
ki ağır yanıklarda bile varlıklarını koruyorlar. ABD�de ise henüz
dövmelerde kullanılan maddelere ilişkin bir mevzuat ve yönetmelik yok.
Üreticilerce boyaların içindeki maddelerin naturel veya bitkisel esaslı
ve zararsız olduğu bildirilse de henüz dövme mürekkebi üreticileri,
boyalarının içeriği hakkında (ticari sır gerekçesiyle) bilgi vermiyor.
Bu konuda resmi bir düzenleme yok.
Bilinçsizce uygulandığında,
bazı dövmelerde kullanılan boyaların, genetik mutasyonlara, anne
karnında bebekte doğumsal anormalliklere ve dövmeyi yaptıran kişide
kansere yol açabileceği ve vücutta başlattığı biyokimyasal
reaksiyonların, yıllarca sürmesi mümkün görünüyor. Sağlıksız koşullarda
yapılan dövmenin ayrıca tetanos, herpes simplex (uçuk) virüsü,
stafilokok, HIV, Hepatit B ve C ve hatta frengi gibi enfeksiyonların
bulaşmasına neden olduğu da bilinen bir gerçek. Dövmenin diğer
komplikasyonları ise lenf bezi iltihabı, alerjik reaksiyonlar, keloid
oluşumu. Bazı dövmeler, MR tetkiki sırasında (içerdiği metaller
nedeniyle) şiddetli ağrıya neden olabilir.
Dövme yapmadan önce
cildi dezenfekte etmek için kullanılan alkol, derinin geçirgenliğini
artırarak dövme ile verilen kimyasal maddelerin kan akımına daha fazla
karışmasına neden olan bir faktör. Alkol ayrıca, bu maddelerin gerek
uygulama yerinde, gerek bütün vücuttaki toksik etkilerini artırıyor. Dövme yaptırmadan önce bunları bilin
- Dövme yaptırmadan, ustalığına ve bilgisine güvendiğiniz bir dövme sanatçısına danışın.
- Dövme yaptıracaksanız, her dövmenin sonuçlarının aynı olmadığını
bilerek, bu konunun gereklerini yerine getirdiğine emin olduğunuz,
uzman bir sanatçıya yaptırın.
- Birçok dövme içeriği ciltten geçemediği için, sürüldüğünde
emilmeyen bazı maddeler, cilde zerk edildiğinde reaksiyona neden
olabilir.
- Daha önceden, dövme yaptırırken alerjik reaksiyon gösteren
kişilerin, doktorlarının önerdiği koruyucu tedavi sonrası, alerji
ihtimalini göz önünde bulundurarak, dövme yaptırmaları önerilir.
- Dövme yapıldıktan sonra istenmeyen reaksiyonların, bir ay ile
birkaç yıl içinde, genelde güneş ışığından temastan sonra ortaya
çıktığı bildirilmiştir.
Antifrizin ciltte ne işi var?
Dövme için kullanılan boyaları içeren çözeltinin kendisi de çokluk,
denatüre alkoller, metanol, antifriz, deterjan ve formaldehid ve
başkaca çok toksik aldehidler içeriyor. Sağlıksız dövme boyalarının
türlerinde ise, demir oksit gibi inorganik metallerden kömür tozu,
külden hazırlanan boyalar ve başka karışımlara kadar uzanıyor. Bazı
boyalarda ise yüksek miktarda kurşun, cıva (kırmızı), kobalt (mavi),
kadmiyum sülfit (sarı) ve bakıra (mavi) rastlanıyor. Cıva Sulfit en çok
reaksiyon yapan (kırmızı renk) madde olarak bilinirken; son yıllarda
''aromatic azo deriveleri'' kırmızı renk için en çok kullanılan madde
konumunda.
|