1 Aralık Dünya AIDS GÜNÜ nedeniyle Enfeksiyon Hastalıklar ve Klinik Mikrobiyoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Gaye Usluer HIV ve AIDS hakkında merak edilen soruların yanıtlarını veriyor:

Aralık Dünya AIDS GÜNÜ nedeniyle Enfeksiyon Hastalıklar ve Klinik Mikrobiyoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Gaye Usluer HIV ve AIDS hakkında merak edilen soruların yanıtlarını veriyor:

HIV nedir?

HIV, Human Immunodeficiency Virus’dür (İnsanlarda Bağışıklık Sistemini Bozan Virüsdür). Bu virüs AIDS hastalığına sebep olur. HIV, vücudun bağışıklık sistemini bozduğu için, kişiyi bazı enfeksiyonlara karşı duyarlı hale getirir.

Vücudunuzda, HIV virüsü olması, AIDS olduğunuz anlamına gelmez. HIV virüsünün kişiyi, hasta duruma getirecek kadar, bağışıklık sistemini zayıflatması yıllarca sürebilir. Bu zaman süresince HIV’li bir kişi hasta olmayabilir, ve AIDS’e dönüşmeden yıllarca sağlıklı olarak yaşayabilir.

HIV nasıl bulaşır?

HIV ’nin bulaşmasında dört ana yol vardır ;
HIV’li birisiyle korunmasız cinsel ilişkide bulunarak
Enfekte olmuş kanın bulaştığı, uyuşturucu şırıngası kullanılarak
HIV’li hamile bir kadından, doğum sırasında veya anne sütüyle çocuğuna
Kan nakli yoluyla.

Aşağıdaki durumlarda ise bulaş söz konusu DEĞİLDİR

Nezaket öpüşmesi, dokunma, sarılma, el sıkmakla,

Aynı yüzme havuzunda yüzmek,

Aynı tuvaleti, tabağı, çatal, bıçağı kullanmak, veya

HIV’li birisinin hazırladığı yemeği yemek

Öksürük, hapşuruk, göz yaşı, böcek ısırması veya hayvan ısırmasıyla.

Cinsel ilişkiyle geçer mi?

Prezervatif kullanmadan, HIV’li birisiyle vajinal veya anal ilişkiye girildiğinde, hem HIV, hem de daha başka cinsel ilişki yoluyla geçen hastalık bulaşabilir. Cinsel ilişkide prezervatif, HIV’e karşı etkili bir engel oluşturmaktadır.

Uyuşturucu kullanmakla bulaşır mı?

Uyuşturucu kullananlarda ortak enjektörlerle hem HIV, hem de, Hepatit B ve C gibi, daha başka kan yoluyla bulaşan virüsler bulaştırılabilir.

Bebek yapmak istersek ne olur?

Hamile iseniz ve HIV’li kişilerde, doğum öncesi, doğum esnasında ve doğumdan sonra gerekli tedavilerle, HIV’nin bebeğe geçme tehlikesi yüzde 20’den, yüzde 1’e indirilebilir.

HIV geçmesi tehlikesini azaltmak için;

Hamilelik sırasında, anti-HIV ilaçları kullanılabilir,
Doğum sezeryanla yaptırılabilir.
HIV’nin anne sütünden geçme tehlikesi yüzde 10 civarındadır. Bu nedenle anne sütü bebeğe verilmemelidir.

Kan-alıp verirken ne olur?

Kan bağışlamak tehlikeli değildir. Bütün aletler, sterildir ve sadece bir defa kullanılır. Bütün kanla ilgili ürünler, organlar ve hücreler, HIV virüsüne karşı test edilir. Kan ürünleri aynı zamanda, HIV’yi yok etmek için, bazı özel işleminden geçirilirler. Sonuç olarak, kan nakli yoluyla HIV kapma tehlikesi dikkate alınmayacak kadar azdır.

HIV testi nedir?

HIV genelde, kan testi ile tanımlanmaktadır. Bu test HIV antikor veya HIV testi olarak adlandırılmaktadır. Bağışıklık sisteminin, HIV’e karşı antikor üretmesi ve bunun testlerle tanımlanabilmesi için, bulaştan sonra üç ay kadar bir süre geçmesini gerektirir. Bu sürece, pencere dönemi veya sero dönüşüm süresi denir.

Eğer, antikor bulunursa, test sonucu, pozitif olarak değerlendirilir. Bu da, o kişi HIV-pozitif demektir. Eğer, antikor bulunmazsa, test sonucu negatif olarak değerlendirilir. Eğer, bir HIV testi olmaya karar verirseniz, size neler olacağını ve gidilecek en iyi yerin neresi olduğunu belirtecek, Cinsel Sağlık Bilgi Hattını (Sexual Health Information Line), 0800 567 123 numaralı hattan arayabilirisiniz.

HIV tedavi edilebilir mi?

Anti-HIV tedavisi, HIV’yle savaşan ilaçları içeren bir tedavidir. Bu ilaçlar, virüsün insan vücudundaki hücrelerde çoğalmasını engeller, ancak virüsü tamamen yok edemez.

Anti-HIV tedavi genel olarak üçlü veya daha fazla ilacın kombinasyonu şeklinde yazılır. Buna kombinasyon tedavisi veya Çok Aktif Antivirüs dönüşüm Terapisi (Highly Active Antretroviral Therapy (HAART)) denmektedir.

1996 yılında bulunmasından sonra HAART, HIV’nin kontrol edilmesinde ve AIDS’in engellenmesinde oluşmasında, herkes için olmasa da, birçok kişi için çok etkili olmuştur.

Tedavi, yararlı olmakla beraber, ancak, bazen çok ciddi olabilen, yan etkileri vardır. Bu da, tedaviyi zorlaştırabilmekte, kişilerin uyması gereken karışık tedavi rejimlerine yönlendirebilmektedir.

İlaçları almadaki zorluklar, tedavide başarısızlık sonucunu getirebilmektedir. Tedavi ne kadar uzun sürerse, başarı ihtimali de o kadar azalmaktadır.

HIV etkeni zaman içinde alınan ilaçlara karşı dayanıklı hale gelmekte, bunun sonucunda da tedaviler başarısız olmaktadır. Bir ilaç kombinasyonu tedavide başarılı olmazsa, başka bir kombinasyon denenebilirse de, tedavi başarısızlığı, başarılı olacak bir kombinasyon bulmayı zorlaştırmaktadır.